|

Waarom in de Provinciale
Staten van Drenthe voor de VVD?
Na mijn
promotie in 2006 ben ik gaan werken als docent bedrijfsethiek aan de
Hogeschool Windesheim / School of Management and Law te Zwolle. Ik kwam
binnen op het juiste moment. Het onderwijs moest op dat moment
competentiegericht worden en een goed bedrijfsethiekprogramma was er nog
niet. Dit gaf mij alle ruimte om iets nieuws neer te zetten. Een
belangrijke inspiratiebron werd mijn promotieonderzoek.
In mijn
proefschrift staat het waardenpluralisme van de liberale filosoof Isaiah
Berlin centraal. Mensen streven verschillende waarden en doelen na. Ze
hebben verschillende karakters, belangstellingssferen en leven in
verschillende (sub)culturen. De waarden en doelen waar mensen naar
streven kunnen in bepaalde situaties bovendien met elkaar in conflict
zijn. Een topcarrière en het moederschap zijn waarden die op zichzelf
goed zijn, maar in combinatie met elkaar vaak lastig te combineren zijn.
Vrijheid is voor Isaiah Berlin een belangrijke waarde want wanneer
waarden kunnen conflicteren, moet de mens zoveel mogelijk zelf bepalen
wat in zijn leven voorrang krijgt (mits hij of zij daarbij niet een
ander schaadt). Ook democratie is voor Isaiah Berlin belangrijk want in
een maatschappelijk waardenconflict, moet de meerderheid bepalen wat
prioriteit krijgt. In deze lastige keuzes vallen verliezers, maar in
een democratie daarmee kan rekening gehouden worden, zeker wanneer het
mogelijk is om een compromis te sluiten.
Deze dilemmagerichte kijk op de wereld heb ik gebruikt voor het opzetten
van het bedrijfsethiekprogramma. Het winststreven van de onderneming is
vaak in conflict met de wens om goed om te gaan met het personeel, de
klant, dier en / of milieu. Wanneer een onderneming zich uit de markt
prijs omdat de ecologisch verantwoorde producten te duur zijn of dat het
personeelsbeleid te riant, dan schieten we niet veel op. Door te denken
in termen van dilemma’s, wordt vaak de dogmatische angel uit een
conflict gehaald en dat spreekt de hedendaagse student meer aan. Juist
door het waardenconflict goed te begrijpen kan de creativiteit ingezet
worden om te proberen er toch een win-winsituatie van te maken.
Intussen ligt er op Windesheim een mooie doorlopende leerlijn.
Aanstaande managers, beleidsmedewerkers en personeelsadviseurs leren
integer en slim met de morele problemen in de beroepspraktijk om te
gaan. Bestuurskunde is intussen aan het curriculum toegevoegd en vanuit
de dilemmagerichte aanpak geef ik tegenwoordig ook het vak
politicologie. Al het lesmateriaal is nu geschreven, de colleges lopen
lekker en het wordt de hoogste tijd voor een nieuwe uitdaging: de
dilemma’s in politiek!
De
provinciale politiek wordt bij uitstek gekenmerkt door waardenconflicten
en de noodzaak problemen op te lossen waar meerdere kanten aan zitten;
wellicht op het gebied van de ruimtelijke inrichting nog wel het meest.
Een megastal maakt de boerderij voor de landbouwer rendabel, maar levert
voor de omgeving een lelijk uitzicht, stank en overlast op. De
koopwoning wordt wellicht minder waard. Hoe als liberaal om te gaan met
dit soort waardenconflicten? Elk dossier zal zijn eigen uitdagingen
kennen waarbij niet altijd van te voren vaststaat wat de beste
(liberale) oplossing is.
Alhoewel economie en milieu waarden zijn die met elkaar kunnen
conflicteren, is het mijns inziens ook goed mogelijk om vanuit liberale
principes duurzaamheid te bevorderen. Hiervoor is binnen het liberalisme
mijns inziens nog wat te weinig aandacht voor en wordt het thema teveel
aan links overgelaten. Onterecht, want het is een belangrijk liberaal
principe dat de vrijheid van de één ophoudt wanneer schade of hinder
wordt aangericht aan de ander. De aantasting van natuur en milieu wordt
nu veel te vaak extern afgewenteld en in de praktijk betekent dit dat de
overheid (lees de belastingbetaler) ervoor moet opdraaien. Een product
wordt te goedkoop geproduceerd en ook nog eens in oneerlijke
concurrentie met goedwillende ondernemers die wel de
verantwoordelijkheid voor mens en milieu nemen. Het marktmechanisme met
haar onzichtbare hand kan daarbij helpen. De overheid als marktmeester
(dus niet als bemoeial) kan ervoor zorgen dat in de prijs echt alle
kosten verwerkt zijn. De vrije markt doet daarna wel zijn werk. Er zijn
dan de juiste condities voor duurzaam ondernemen gecreëerd zonder dat er
allerlei subsidies nodig zijn.
Krimp
is een onderwerp waar wellicht nog de meeste hoofdbrekens te verwachten
zijn. De bevolkingsdaling betekent de facto ook minder geld in het
laatje, dus moet er in de provincie nog creatiever nagedacht worden. Hoe
te voorkomen dat dorpen en wijken wegkwijnen vanwege een gebrek aan
voorzieningen en teveel bordjes ‘te koop’? Onderwijs, zorg, lokale
economie en huisvesting zijn weliswaar gemeentelijke taken, maar wanneer
gemeenten onderling gaan concurreren om de schaarse leerling of cliënt,
dan komen we geen stap verder. Voor de provincie ligt hier een
belangrijke regierol om intergemeentelijke samenwerking te stimuleren en
faciliteren zodat basale voorzieningen op een slimme wijze toch mogelijk
blijven. Meer zelfredzaamheid is daarbij een goed liberaal uitgangspunt.
Dat hierbij de nodige creativiteit nodig is, ook voor statenleden, is
buiten kijf. Een uitdaging waar ik graag mijn tanden in wil zetten.
december 2010
Connie
is tijdens de Provinciale Statenverkiezingen gekozen als lid van de
Staten van Drenthe.
3 maart
2011

Drentse
Statenleden voor de bestuursperiode 2011-2015
|